Marchew

Cebula zwyczajna, cebula jadalna, czosnek cebula (Allium cepa L.) – gatunek rośliny należący do rodziny czosnkowatych. Pochodzi z Azji Środkowej. Botaniczna nazwa tej rośliny to czosnek cebula, w użyciu jest jednak głównie nazwa cebula.

Morfologia: Cebula zwyczajna, cebula jadalna, czosnek cebula
Łodyga: Jest bardzo skrócona (tzw. piętka). Kwiatostany wynoszone są w górę na dętych głąbikach, bardzo podobnych do liści. Głąbiki nad cebulą przechodzą przez tzw. łodygą pozorną, czyli rurkę tworzoną przez zwinięte i skrócone liście asymilacyjne.
Liście: Częścią jadalną cebuli są mięsiste pochwy liściowe (białe, fioletowe, żółte) tworzące w dolnej części rośliny cebulę – organ spichrzowy. Z cebuli wyrastają także liście asymilacyjne – zielone, obłe i dęte. Są one rzadziej spożywane (częściej używa się takich liści szczypiorku).
Kwiaty: W drugim roku uprawy cebula wykształca pędy kwiatostanowe (głąbiki) wysokości 90-190 cm zakończone kulistymi baldachami zawierającymi 50-1000 kwiatów.
Owoce: Torebki zawierające zwykle 6 trójgraniastych czarnych pomarszczonych nasion (250-370 szt./g).
Korzeń: Cebula wytwarza wiązkowy system korzeniowy sięgający 30-40 cm.

Biologia:
Roślina dwuletnia, rzadziej bylina.
Cebula zwyczajna
Wartości odżywcze na 100 g produktu Skład     Witaminy     Minerały
Woda     89,11 g     Witamina A     b.d.     Magnez     0,129 mg
Energia     40 kcal     Witamina B1     0,046 mg     Fosfor     29 mg
Błonnik     1,7 g     Witamina B2     0,027 mg     Żelazo     0,21 mg
Białko     1,1 g     Witamina B6     0,12 mg     Sód     4 mg
Tłuszcze     0,1 g     Witamina C     7,4 mg     Wapń     23 mg
Węglowodany     4,24 g     Witamina PP     0,116 mg     Potas     146 mg

Dlaczego płaczemy przy krojeniu?
Cebula zawiera enzym LFS, który po zmieszaniu z aminokwasami zawierającymi siarkę, zawartymi w cebuli, powoduje ich przekształcenie w kwasy sulfonowe. Kwasy te samorzutnie przekształcają się w lotny sulfin etylu, który wydzielony do powietrza przy krojeniu cebuli podrażnia śluzówkę oczu, a to powoduje łzawienie.

Uprawa:
Wymagania
* Cebula jest rośliną klimatu umiarkowanego, optymalna temperatura kiełkowania wynosi 20 °C, choć kiełkuje już przy 5 °C.
* Ze względu na płytki system korzeniowy roślina wrażliwa jest na niedobór wody.
* Powinna być uprawiana w drugim roku po nawożeniu obornikiem i nie częściej niż co 3-4 lata na tym samym stanowisku.
* Najwyższy plon cebuli uzyskuje się na glebach próchniczych, lessach, madach; nie udaje się na gruntach podmokłych i kwaśnych (optymalnie 6,5-7,0 pH).
* Jest bardzo czuła na brak w glebie składników pokarmowych takich jak azot (brak wzrostu, żółknięcie), fosfor (powolny wzrost), potas (brązowienie wierzchołków szczypioru).

Odmiany:
Odmiany uprawne
* „Dako” – cebule duże, spłaszczone, jasnożółte; smak łagodny; średnio wczesna.
* „Rawska” – cebule kuliste, słomkowe lub słomkowobrązowe; smak łagodny; późna.
* „Wolska” (podobne „Czerniakowska”, „Kutnowska”, „Sochaczewska”, „Warszawska”) – cebule nierówne o różnych kształtach; smak łagodny; średnio późne lub późne; dobrze się przechowują; twórcą tej odmiany był Czesław Zajkowski − przed wojną posiadacz gospodarstwa ogrodniczego na warszawskiej Woli u zbiegu ulic Wolskiej i Elekcyjnej.
* „Żytawska” – cebule średniej wielkości, spłaszczone, słomkowożółte; smak ostry; późna.

Dymką nazywane są małe cebule, najczęściej przeznaczone do sadzenia.

Odmiany botaniczne
* cebula kartoflanka (Allium cepa L. var. agregatum Don.) – odmiana ta tworzy gniazda składające się z kilku, kilkunastu różnych cebulek twardych o ostrym smaku i zapachu; ma mniejsze wymagania glebowe; do spożycia przeznacza się większe cebule, do sadzenia mniejsze; rzadko wytwarza pędy kwiatostanowe.
* cebula wielopiętrowa (Allium cepa var. proliferum Targioni-Tozzetti)

Treść objęta jest licencją GNU Wolnej Dokumentacji w wersji 1.1 lub dowolnej późniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation i została ona opracowana na podstawie Wikipedii, tutaj możesz znaleźć artykuł źródłowy oraz autorów.